dziadekadam

Politologia w humanistyce

In Uncategorized on 04/09/2009 at 3:37 pm

Ludwik Wittgenstein, jeden z najwybitniejszych niemieckojęzycznych filozofów ostatniego stulecia, wypowiedział raz takie oto słowa:

„Granice mojego języka są granicami mego świata”

A ponieważ zgadzam się z tym stwierdzeniem całkowicie, by lepiej zrozumieć jakie miejsce zajmuje współczesna nam politologia w humanistyce, nie obejdzie się bez przytoczonych na potrzeby owej pracy , ku przypomnieniu i pełnego zrozumienia na linii autor – odbiorca , definicji pojęć „politologia” i „humanistyka” . Otóż: -politologia:

„grupa dyscyplin nauk społecznych , której przedmiotem są fakty z zakresu polityki wewnętrznej i międzynarodowej oraz ogół zjawisk stosunków związanych ze zdobyciem , utrzymaniem i sprawowaniem władzy państwowej” (1)

Z kolei humanistykę definiujmy jako:

„nauki badające człowieka jako istotę społeczną oraz jego wytwory : język, literaturę, sztukę itd.” (2).

Teraz więc, w skonkretyzowanej pojęciami rzeczywistości, mogę zacząć swe wywody na temat związku politologii z humanistyką oraz tyczące się miejsca przez nią tam zajmowanego. Postaram się tu udowodnić tezę, iż politologia ma silny związek na tle różnych sfer z humanistyką: Jak wiadomo, humanistyka ma swe korzenie nie tylko etymologiczne ale i ideowe w „humanizmie”. Pomijając wielość aspektów tyczących samego humanizmu, skupię się na najważniejszym, zawartym w maksymie Terencjusza :

„Człowiekiem jestem i nic co ludzkie nie jest mi obce”

Ogółem mówiąc, humanizm koncentruje się na sprawach ludzkich, tyczących człowieka. A na czym koncentruje się politologia, jeśli nie właśnie również na istocie ludzkiej, jej interakcjach – co prawda o charakterze politycznym – ale zawsze są to przecież stosunki międzyludzkie. Tak jak nie ma kompletnego sensu i logiki interpretowanie humanizmu i humanistyki bez człowieka – bo on jest istotą ich działań, tak również nielogiczne jest rozpatrywanie zainteresowania politologii bez jego udziału. A dlaczego ? Już wyjaśniam: gdyby zadać sobie pytanie, na czym opiera się polityka, władza – to wszystko, co związane jest z politologią. Jaka padłaby odpowiedź? Oczywiście, że na istotach ludzkich! Tak jak nie ma jakichkolwiek interakcji interpersonalnych, tak też nie ma polityki tam gdzie jest mniej niż jedna osoba ani władzy tam gdzie nie ma przynajmniej dwóch osób. Można co prawda jako kontrę wystawić wszystkie rozważania czysto teoretyczne nad np. istotą władzy, teorii państwa czy też prawa- każda jednak teoria jest nic nie warta jeśli nie zaistnieje w praktyce, czyli właśnie w środowisku społecznym. Jest to mój argument za stwierdzeniem, iż cechą łączącą politologię i humanistykę jest właśnie człowiek : obie opierają się głównie na nim i tym co z nim związanym. Jednak tytuł pracy tej nie brzmi „Politologia a humanistyka” , a „Politologia w humanistyce”. Już więc wyjaśniam: ta pierwsza jest „podległa” tej drugiej, to znaczy jest pojęciem węższym. Nauki empiryczne dzielą się na nauki humanistyczne, nauki przyrodnicze oraz nauki społeczne. Politologia zaliczana jest do tych ostatnich, jaki ma więc związek z humanistyką? Otóż nauki społeczne odróżniają się od nauk humanistycznych naukowymi metodami poznania oraz tym ,że stosują ścisłe kryteria, a takie są konieczne przy ujmowaniu metodologicznym politologii. I dalej: podobnie jak nauki humanistyczne w pewnym sensie badają nauki społeczne strukturę i funkcje dziejów społeczeństwa, jego kulturę, prawa i prawidłowości jego rozwoju. Z tego względu oraz innych moim zdaniem politologii nie można bezsprzecznie zakwalifikować do nauk stricte społecznych, a na- leżałoby ją umiejscowić na pograniczu zarówno tych społecznych, jak i tych humanistycznych. I kolejny argument: politologia ma to z humanistyki, że ciężko określić , czy np. dzieło jest dobre czy beznadziejne, czy to co opisuje jest faktycznie prawdą sprawdzalną i powtarzalną. Poza tym politologia ma jeszcze jedną cechę zbliżającą ją ku humanistyce . Pewne nauki np. ścisłe jako cel stawiają sobie poznanie pewnych zjawisk, humanistyczne – rozumienie ich i przeżywanie ( a czyż politologia nie powinna rozumieć regół rządzących społecznością ludzką , obok ich poznania oczywiście?) . W końcu, humanistyka zezwala , obok sądów o faktach i sądów o prawach, także na sądy wartościujące – i takie znajdziemy w politologii, szczególnie wśród zagadnień związanych z polityką i tym co z nią zawiązane. Chcę zaznaczyć również pewną sprawę, usprawiedliwić się przed zarzutem o stronniczość: nie uważam bowiem, że politologia jest nauką czysto humanistyczną, jakby to mogło powierzchownie wynikać z moich wywodów. Chciałam jedynie zaznaczyć wspólne cechy, miejsce i konieczność czerpania politologii z humanistyki, by mogła ona w pełni wypełniać ideę harmonijnego współżycia w społeczeństwie. Na koniec pozwolę sobie na zacytowanie Andrzeja Chodubskiego ( umieszczającego zresztą politologię już po stronie nauk humanistycznych, nie społecznych), który jako bardziej doświadczony i kompetentny z racji swej naukowej pozycji, najtrafniej w paru słowach określił to, co ja próbowałam oddać w całej mojej pracy: „Celem politologii jako dyscypliny nauk humanistycznych jest posłannictwo: uczyć być, uczyć istnienia, uczyć dla istnienia. Ponieważ powinnością humanistyki jest interpretowanie świata i zmienianie go, rozumienie go, uczenie rozumienia i ulepszania, na politologii jako dyscyplinie, której przedmiotem poznania jest polityka, spoczywa szczególne zadanie: dostarczanie obiektywnej wiedzy o polityce wszystkim ludziom , którzy się nią pasjonują” (3).

Przypisy: 1. red. Petrozolin – Skowrońska B., Wielka Encyklopedia Powszechna, Warszawa 1994 r., Wyd. PWN, s. 551. 2. Ibidem, s.370. 3. Chodubski A.J., Wstęp do badań politologicznych, Gdańsk 2004 r., Wyd. Uniwersytetu Gdańskiego, s.212.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

%d bloggers like this: